Đánh giá cuối kỳ "Dự án hỗ trợ Y tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long"

Giới thiệu
Dự án Hỗ trợ Y tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long được thực hiện tại 13 tỉnh thuộc khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long từ đầu năm 2006 với tổng kinh phí khoảng 85 triệu đô la Mỹ. Mục tiêu chung của dự án nhằm cải thiện sự tiếp cận và sử dụng dịch vụ chăm sóc y tế có chất lượng cao và chi phí hợp lý cho người dân trong khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL), đặc biệt là người nghèo. Sau 5 năm triển khai Dự án, CCRD đã tiến hành Đánh giá cuối kỳ từ tháng 12 năm 2011 đến tháng 5 năm 2012 nhằm đo lường sự thay đổi các chỉ số dự án từ thời điểm bắt đầu đến khi kết thúc, đồng thời đánh giá và phân tích độc lập các kết quả đầu ra, thành công và hạn chế của việc thực hiện dự án. CCRD cũng là cơ quan nghiên cứu đánh giá độc lập đã tiến hành Điều tra ban đầu (2008) và Đánh giá giữa kỳ (2009) cho dư án này.
 
Phương pháp đánh giá
Phương pháp định lượng được sử dụng chủ yếu trong Đánh giá cuối kỳ nhằm đo lường sự thay đổi các chỉ số dự án. Cỡ mẫu và quy trình chọn mẫu ngẫu nhiên cho điều tra định lượng được áp dụng giống Điều tra ban đầu để bảo đảm sự nhất quán. Tổng cộng có 3.550 hộ gia đình và 775 bệnh nhân điều trị nội trú tại 18 bệnh viện tỉnh và bệnh viện đa khoa khu vực tại ĐBSCL tham gia vào nghiên cứu định lượng. Các hộ gia đình được lựa chọn bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên dựa trên dân số. Các bệnh nhân điều trị tại bệnh viện cũng được lựa chọn ngẫu nhiên dựa trên danh sách các bệnh nhân sẽ được ra viện.

Bên cạnh đó, phương pháp nghiên cứu định tính được sử dụng nhằm cung cấp thông tin sâu hơn để minh họa cho các vấn đề nổi bật thu được từ điều tra định lượng. Có 16 thảo luận nhóm và 31 phỏng vấn sâu với các đối tượng: (1) người dân nghèo/cận nghèo trong cộng đồng, (2) lãnh đạo tại Bệnh viện tỉnh, (3) lãnh đạo  tại Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, (4) Ban quản lý dự án trung ương, (5) Ban quản lý dự án tỉnh, (6) cán bộ đại diện của bảo hiểm xã hội tỉnh và (7) cán bộ được đào tạo do dự án hỗ trợ.

Để đảm bảo tính nhất quán với kết quả của Điều tra ban đầu và Đánh giá giữa kỳ, hầu hết các câu hỏi liên quan đến đặc điểm chung của nhóm dân số và các chỉ số dự án trong bảng hỏi của hai đợt điều tra này đều được sử dụng lại cho Đánh giá cuối kỳ.

Một số kết quả chính
Nhìn chung, dự án đã thành công trong việc đạt được các kết quả dự kiến cho tất cả hợp phần can thiệp của dự án sau 6 năm thực hiện. Tính đến tháng 12/2011, Dự án tại trung ương và địa phương đã giải ngân được khoảng 98,5% tổng ngân sách của Dự án trong đó tập trung nhiều nhất vào hai năm cuối cùng của dự án. Một trong những thành công nổi bật nhất của Dự án là nâng cao tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế cho người nghèo và cận nghèo trong các tỉnh dự án (lần lượt là 95,9% và 42,1%). Kết quả này vượt khoảng 6% so với kết quả mong đợi và tăng gần 3 lần so với kết quả Điều tra ban đầu. Tương tự, dự án đã vượt chỉ tiêu mong đợi ở khía cạnh giảm tỷ lệ tử vong nội trú (tỷ lệ tử vong của 2 bệnh đã được chọn là suy hô hấp sơ sinh và chấn thương sọ não) nhưng vẫn chưa thực sự giảm được tỷ lệ chuyển tuyến lên các cơ sở y tế tại thành phố Hồ Chí Minh.  Đầu tư trang thiết bị y tế cho Bệnh viện tỉnh và Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh cũng là một trong những hoạt động trọng tâm của Dự án. Khoảng 99% các trang thiết bị của Dự án hỗ trợ đã được đưa vào sử dụng tại các cơ sở y tế và được đánh giá là phù hợp với nhu cầu thực tế. Số lượng các cán bộ y tế tỉnh được đào tạo nhờ hỗ trợ của dự án đã vượt ngoài kế hoạch ban đầu ở tất cả các loại hình đào tạo (ngắn hạn và dài hạn) và các chuyên ngành. Sự hỗ trợ này đã tạo cơ hội lớn để nâng cao chất lượng và năng lực chuyên môn của cán bộ y tế, việc rất khó thực hiện chỉ với nguồn ngân sách của nhà nước như hiện nay.

Kết luận
Dự án Hỗ trợ Y tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long là dự án hỗ trợ y tế vùng đầu tiên được xây dựng và triển khai tại Việt Nam. Mặt khác, đây là một trong số ít dự án có thiết kế cho phép có sự linh động và điều chỉnh cũng như áp dụng hiệu quả và nghiêm túc phương pháp tiếp cận dựa trên kết quả. Sau 5 năm triển khai dự án, kết quả đánh giá cuối kỳ cho thấy nhờ có những nỗ lực vượt bậc của các cán bộ dự án trong BQLDA TW và BQLDA tỉnh, đồng thời với sự cam kết hỗ trợ của lãnh đạo các địa phương, dự án đã đạt được những kết quả tích cực, bất chấp những khó khăn và rào cản mà Dự án gặp phải trong suốt thời gian triển khai. Bên cạnh đó, đánh giá cũng đưa ra một số bài học kinh nghiệm cho các dự án tương tự trong tương lai tập trung vào công tác quản lý, nguồn nhân lực và truyền thông, tổ chức vận hành và bảo trì các thiết bị y tế.

Dự án Hỗ trợ Y tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long là dự án hỗ trợ y tế vùng đầu tiên được xây dựng và triển khai tại Việt Nam. Mặt khác, đây là một trong số ít dự án có thiết kế cho phép có sự linh động và điều chỉnh cũng như áp dụng hiệu quả và nghiêm túc phương pháp tiếp cận dựa trên kết quả. Sau 5 năm triển khai dự án, kết quả đánh giá cuối kỳ cho thấy nhờ có những nỗ lực vượt bậc của các cán bộ dự án trong BQLDA TW và BQLDA tỉnh, đồng thời với sự cam kết hỗ trợ của lãnh đạo các địa phương, dự án đã đạt được những kết quả tích cực, bất chấp những khó khăn và rào cản mà Dự án gặp phải trong suốt thời gian triển khai. Bên cạnh đó, đánh giá cũng đưa ra một số bài học kinh nghiệm cho các dự án tương tự trong tương lai tập trung vào công tác quản lý, nguồn nhân lực và truyền thông, tổ chức vận hành và bảo trì các thiết bị y tế.

Tới đầu trang

Nhiệm vụ của CCRD là góp phần vào sự phát triển và công bằng của các chương trình chăm sóc sức khỏe và phát triển xã hội cho người dân Việt Nam thông qua cách tiếp cận nâng cao kiến thức.

Finding Ourselves