Sơ đồ tổ chức lãnh đạo chương trình phòng chống HIV/AIDS tại Việt nam

HIV/AIDS Leadership mapping in VietnamGiới thiệu
Việt Nam đang đối mặt với sự gia tăng của đại dịch HIV/AIDS, đặc biệt khi tính chất của dịch thay đổi từ chỗ tập trung ở các nhóm có nguy cơ cao nay đã lây sang cộng đồng dân cư.  Sớm nhận ra mối đe doạ của dịch HIV/AIDS, chính phủ Việt nam đã xây dựng Chương trình Quốc gia phòng chống HIV/AIDS từ năm 1987, trước khi trường hợp nhiễm HIV đầu  tiên được phát hiện vào năm 1990. Từ đó, Chương trình HIV/AIDS đã đạt được một số thành tích đáng kể trong công tác giáo dục và truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và kiến thức của người dân. Tuy nhiên các yếu tố căn bản và cần thiết để đảm bảo cho sự vững chắc và hiệu quả của Chương trình về cấu trúc tổ chức, nhân lực, kế hoạch chiến lược, dự báo tình hình và các mục tiêu Quốc gia, vẫn chưa được xác định rõ ràng. Báo cáo nghiên cứu được thực hiện vào tháng 12 năm 2004.
 
Mục tiêu
- Lập sơ đồ tổ chức lãnh đạo về HIV/AIDS để xác định các cơ quan chủ chốt (cả tổ chức chính trị và phi chính trị), các cá nhân, và ảnh hưởng của các tổ chức này đến vấn đề HIV/AIDS
- Xác định các điểm yếu về tổ chức lãnh đạo về HIV/AIDS tại Việt Nam và đề xuất các thay đổi.

Phương pháp
Nhóm nghiên cứu đã lập sơ đồ của tổ chức lãnh đạo chính trị của Việt Nam, tìm hiểu chức năng và nhiệm vụ của Ủy ban Phòng chống HIV/AIDS, Ma  túy và Mãi dâm, của ba Bộ chính: Bộ Y Tế, Bộ Công An và Bộ Lao động, Thương binh, Xã hội và một số tổ chức xã hội khác. Báo cáo cũng đã điểm lại các hoạt động của hệ thống phòng chống HIV/AIDS tại Việt Nam, mô tả vai trò của các cơ quan lãnh đạo trong quá trình hình thành và phê chuẩn các chính sách về HIV/AIDS và đồng thời phân tích các yếu tố đã góp phần cho sự thành công của Chương trình Dân số và Kế hoạch hóa gia đình.

Kết quả
Về cơ bản, tổ chức lãnh đạo chính trị của Việt nam bao gồm ba lực lượng với các đặc  trưng riêng về tổ chức, nhiệm vụ và chức năng: Đảng Cộng sản, Chính phủ và Mặt trận  Tổ quốc, trong đó, Đảng Cộng sản Việt Nam là cơ quan có vai trò lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị của đất nước. Chỉ thị 52 CT/TW của Ban bí thư trung ương ban hành năm 2005 thể hiện cam kết của lãnh đạo cao nhất của Đảng đối với hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Tiếp đến là việc đầu tư ngân sách tăng dần của Nhà nước cho công tác phòng chống HIV/AIDS và các nghị định, chiến lược và các hướng dẫn đã được ban hành, trong đó quan trọng nhất là Chiến lược Quốc gia về phòng chống  HIV/AIDS đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020.  

Một số yếu điểm đã được phát hiện trong đánh giá này. Cầu trúc tổ chức về HIV/AIDS tại tuyến tỉnh và tuyến dưới vẫn chưa hoàn thiện, chức năng và nhiệm vụ của các tuyến về phòng chống HIV/AIDS vẫn chưa được xác định. Khả năng của các cán bộ đảm đương vai trò lãnh đạo chương trình phòng chống HIV/AIDS quốc gia vẫn còn là câu hỏi. Việc phối hợp giữa ba Bộ chính trong xây dựng các chương trình, lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động vẫn còn rất yếu và rời rạc. Nhiều vấn đề yếu kém trong công tác theo dõi và giám sát các hoạt động của các cơ quan nhà nước đã được chỉ ra trong một số nghiên cứu khác.

Kết luận
Cần thiết phải kiện toàn và ổn định về mặt tổ chức và tăng cường nhân lực cho hệ thống phòng chống HIV/AIDS tại tuyến trung ương và tuyến tỉnh; tăng cường sự hợp tác và điều phối giữa chương trình HIV với các chương trình khác và giữa các Bộ liên quan; chú trọng nhiều hơn trong công tác giám sát và đánh giá; nâng cao nhận thức để tranh thủ sự ủng hộ của cán bộ lãnh đạo các cấp.

Tới đầu trang